Exclusief bezoek aan de kapel van Bourgondië en de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal

februari 12, 2009 at 21:10 (daguitstappen)

Schrijf dinsdag 24 februari, 15 uur in je agenda want dan brengen we een exclusief dubbelbezoek aan de kapel van Bourgondië en de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal, beiden in Antwerpen. De prachtige kapel (foto links) met haar originele laatgotische decoratie is in privébezit en niet voor het publiek geopend. In de kathedraal worden we verwacht voor een private view, na de openingsuren. Dit wordt een fantastische ervaring! Daarenboven wordt de uitstap begeleid door de professoren Coomans en Balis. De plaatsen zijn beperkt (max. 15 deelnemers). Wie eerst komt, eerst maalt. Er snel bij zijn is dus de boodschap!

De Bourgondische kapel

Markgraaf Jan van Immerseel was raadsman van de Bourgondische hertog Maximiliaan, hij liet het hof van Immerseel bouwen op het einde van de 15de eeuw. De “Bourgondische kapel” (cf. iconografie van de beschildering) bestaat uit een éénbeukig schip met apsis. De gewaagde overwelving, een netgewelf met hangende sluitstenen, kreeg een bijzondere beschildering met uitsluitend profane iconografie (foto links). Op het gewelfveld met de spreuk “qui vouldra” staat ook de datum vermeld, 1497. De heraldische totaalbeschildering van de Bourgondische kapel is goed bewaard gebleven. De Bourgondische kapel was niet zo onderhevig aan de heersende 19de-eeuwse restauratievisies en is goed bewaard gebleven. De kapel is momenteel in privébezit en niet voor het publiek geopend.

De Onze-Lieve-Vrouwekathedraal

De gotische kathedraal (foto rechts) heeft een romaanse voorganger. Meestal was dit het geval bij de aanvang van een “nieuwbouw” gotisch project. Veel is ons over de Romaanse kerk niet bekend. Door archeologisch onderzoek en archiefstukken zijn we daar toch iets meer te weten over gekomen. De Onze-Lieve-Vrouwekathedraal kent dus een uitgebreide bouwgeschiedenis. De bouw van de toenmalige kapittelkerk ving aan met het koor in 1352, duurde tot 1521 en nam verschillende bouwcampagnes in beslag. De brand van 1533 bracht enorme schade aan de hoofdbeuk toe. Deze werd gerestaureerd in 1536 maar werd pas overwelfd met stenen gewelven in 1612. De Onze-Lieve-Vrouwekerk werd kathedraal in 1559.

Om de kunst van die tijd te kunnen vatten is het belangrijk om de context te kennen. De kathedraal of de kerk was een gemeenschap van gelovigen. Religie en maatschappij waren zeer nauw met elkaar verweven zodat de gehele maatschappij vertegenwoordigd was in de kerk. De kerk was niet alleen een parochiekerk, kapittel- en bisschopskerk. Broederschappen, gilden en ambachten hadden elk hun plaatsje in de kerk. Rond 1600 stonden er zo ongeveer 40 altaren in de kathedraal (foto links), soms in een kapel, soms tegen een pijler waarbij de altaren eigenlijk een kerkje in de kerk vormden. Al deze broederschappen, gilden en ambachten hadden leden en dekens, die via geldelijke bijdragen instonden voor het opluisteren van de kapel van het ambacht of broederschap. Zo kennen we het ambacht van de bakkers, hoveniers, schilders, wijntaverniers en de gewapende gilden als de kolveniersgilde (opdrachtgever voor de Kruisafneming door Rubens).

Na de beeldenstormen van 1566 en 1581 werden vele altaren vernieuwd. Het stadsbestuur maande de stadsbesturen dan ook aan om de altaren terug op te bouwen. In de 16de en 17de eeuw kent de kathedraal dus haar hoogtepunt. De Antwerpse schildersschool, van Quinten Metsijs tot Pieter Paul Rubens, is er goed vertegenwoordigd en de vele gilden en ambachten hebben er hun plaats. (foto rechts: Maarten de Vos, Bruiloft te Kana, voor de Wijntaverniers, 1597)

Praktisch

datum: dinsdag 24 februari
uur: 15u
plaats: afspraak aan de Lange Nieuwstraat nr. 31, Antwerpen, de groep gaat na het bezoek aan de kapel samen naar de kathedraal waar we worden verwacht om 17u. (tot ca. 18.30u) We sluiten de activiteit af met een glas in café ‘Den Engel’.
kostprijs: gratis
deelnemers: max. 15. Studenten die voor hun eindverhandeling rond gotische architectuur werken, krijgen voorkeur.
inschrijving: vidimus@mail.be of via facebook

Vidimus dankt Joost van Deuren voor al zijn inspanningen en onderhandelingen om de toegang tot de Bourgondische kapel te bewerkstelligen!